کنکور 98 از امروز برگزار می‌شود درحالی‌که قرار بود از امسال خبری از این غول بی شاخ و دم نباشد

آخرین کنکور در وقت اضافه؟

امروز نخستین روز از یک ماراتن سه روزه قدیمی است که هر‌سال برای ورود به دانشگاه‌ها برگزار می‌شود. ماراتنی به نام ‏کنکور که امسال یک‌میلیون و ۱۱۹‌هزار و ۱۵ نفر در آن شرکت می‌کنند. یعنی ۶۴‌هزار و ۷۹۷ نفر بیشتر از پارسال، آن هم در ‏حالی که از چند‌سال پیش اعلام شده بود که این غول بی‌شاخ و دم که زندگی خیلی از ایرانی‌ها را به قبل و بعد از خودش تقسیم ‏می‌کند تا‌سال 98 بیشتر زنده نخواهد بود. اما فعلا که به نظر می‌رسد حالا حالاها باید با این غول سر کنیم. ضمن این‌که فکر ‏نکنید این نخستین بار است که کنکور در وقت‌های اضافه مهلت قانونی حذفش برگزار می‌شود. قانون نظام پذیرش دانشجو در‌سال ‏‏۸۶ به تصویب رسید و طبق آن دولت موظف شد حداکثر در‌سال ۹۰ کنکور را به‌طور کامل حذف و سوابق تحصیلی را ‏جایگزین نمرات کنکور در پذیرش دانشجویان کند. می‌دانیم که این قانون به هیچ وجه اجرا نشد و حتی خیلی جدی هم گرفته نشد ‏تا این‌که از‌سال 92 و با روی کار آمدن دولت روحانی، آموزش و پرورش زمزمه حذف کنکور را با شدت بیشتری دنبال کرد، ‏اما حرف‌وحدیث‌های زیادی درباره حذف کنکور از یک طرف و مناسب نبودن و غیرکارشناسی بودن سوابق تحصیلی بالا گرفت. ‏اتفاقی که درنهایت به دوقطبی شدن مسأله کنکور بین مسئولان مختلف انجامید و این بار قرار شد که دولت با رفع این اختلاف‌ها ‏حداکثر‌سال 98 کاری کند که کنکور به گنجینه خاطره‌ها برود. اما همین حالا که من و شما داریم حرف می‌زنیم نزدیک به 400 ‏هزار نفر مشغول پر کردن خانه‌های خالی برای جواب دادن به سوال‌هایی هستند که قرار است بخش مهمی از سرنوشتشان را رقم ‏بزند. ‏

این‌همه پول با کسی شوخی ندارد

شاید بتوان محمد بطحایی، وزیر سابق آموزش و پرورش را که همین اخیرا ماجرای استعفایش خیلی‌ها را متعجب کرد، نخستین کسی ‏دانست که واضح و شفاف یکی از دلایل حذف نشدن کنکور را گردش مالی عجیب و غریب آن اعلام کرد. او بارها در مصاحبه‌های مختلف از مافیای کتب کمک آموزشی، کلاس‌های تست، مدارس خاص و… حرف زد که با نفوذ به‌هزار و یک سوراخ اجازه ‏نمی‌دهند حذف کنکور وارد فاز اجرایی شود. با مرور بخشی از اقتصاد کنکور می‌بینیم که او چندان بیراه هم نمی‌گفته است. ‏فهمیدن این موضوع یک حساب سرانگشتی می‌خواهد. شرکت در کلاس‌های تقویتی در یکی از موسسات سرشناس کشور، برای ‏کلاس ریاضی، رشته علوم ریاضی و تجربی حداقل 700‌هزار تومان و برای کلاس‌های شیمی و فیزیک این دو رشته حداقل 550 ‏هزار تومان است. اگر از بین داوطلبان نیمی از آنها در این کلاس‌ها شرکت کرده باشند،489‌میلیارد و 189‌میلیون و 990‌هزار ‏و 151 تومان برای کلاس‌های این دو رشته موسسه درآمد خواهد داشت. هزینه آزمون‌های آزمایشی و کتاب‌های رشته علوم ‏ریاضی و علوم تجربی هریک حداقل یک‌میلیون و 250‌هزار تومان و هزینه آزمون آزمایشی رشته انسانی همراه کتاب‌ها حداقل ‏یک‌میلیون و 350‌هزار تومان است. با ضرب و تقسیم برای نیمی از داوطلبان این رشته‌ها، از آزمون‌های ریاضی و تجربی،910 ‏میلیارد و915‌میلیون تومان و برای نیمی از داوطلبان رشته انسانی معادل، 124‌میلیارد و 282‌میلیون و 350‌هزار تومان است. ‏درمجموع، یک تریلیون و 524‌میلیارد و 387‌میلیون و 340‌هزار و 151 تومان، درآمد موسسه از نیمی از داوطلبان ورود ‏به دانشگاه در یک‌سال است. در این حساب سرانگشتی خرید انواع و اقسام کتاب‌ها و سمینارها محاسبه نشده است که اگر محاسبه ‏می‌شدند، رقمی بزرگتر از اینها به دست می‌آمد. به‌اضافه این‌که در این آمارگیری، تنها درآمد بدون سود یکی از موسسات ‏محاسبه‌شده است، درحالی‌که بعضی از داوطلبان برای آمادگی در کنکور سراسری از کتاب‌های مختلفی استفاده و در کلاس‌ها و ‏کنکورهای متنوعی از موسسات آموزشی متفاوت هم شرکت می‌کنند‎.‎‏ دانستن همین‌ها کمک می‌کند که بفهمیم اگر کنکور حذف ‏شود چند نهاد و موسسه و شخص صاحب نفوذ باید از سر سفره چرب و نرم بلند شوند.‏

‏98 نقطه پایان ماراتن؟

با وجود این‌که مهلت قانونی حذف کنکور تمام شده است و هنوز هم بر سر جایگزین‌های آن و نحوه این جایگزینی‌هزار و یک ایده ‏و اختلاف نظر وجود دارد، محمدمهدی زاهدی که اخیرا در انتخابات درونی مجلس به‌عنوان رئیس کمیسیون آموزش انتخاب شد، ‏می‌گوید امسال آخرین‌سال برگزاری کنکور بوده و در‌سال 99 پذیرش دانشجو قطعا بدون عبور از دیوار بلند کنکور خواهد بود. ‏او می‌گوید: «با توجه به این‌که آموزش‌وپرورش برای ایجاد بانک سوابق تحصیلی به ایجاد زیرساخت‌های مناسب نیاز دارد؛ ‏کنکور در‌سال 98 هم برگزار می‌شود‎.‎‏ در‌سال 99 پذیرش دانشجو قطعا بدون برگزاری کنکور انجام می‌گیرد؛ البته این کار ‏مستلزم برگزاری آزمون‌های هماهنگ استاندارد با معیارهای کاملا مناسب توسط آموزش و پرورش است‎.‎‏»‏ او ادامه می‌دهد: «منظور از استانداردها از یک سو علمی و استاندارد بودن سوالات کنکور است و از سوی دیگر برقراری ‏قرنطینه مناسب، ایجاد امنیت‌های لازم برای انتقال سوالات به شهرستان‌ها و… است تا سوالات تا لحظه شروع امتحان لو نرود؛ ‏هم‌چنین آموزش و پرورش باید سازوکار مناسبی برای تصحیح اوراق امتحانی در نظر گیرد‎.‎‏ ایجاد این زیرساخت‌ها نشان‌دهنده ‏وظیفه سنگین این وزارتخانه در دو‌سال آینده است؛ وزارت علوم نیز باید به موازات آموزش و پرورش اقدامات لازم برای حذف ‏کنکور را انجام دهد‎.‎‏»‏