توصیه‌های آیت‌الله‌بهجت در ماه رمضان و دهمین سالگرد رحلتش

در محضر علم و عشق

«زندگی عالم عارف با زندگی عالمان دیگر تفاوت دارد.»  این توصیف دکتر حمیدمولانا از ‏عارف و عالم و فقیه برجسته عصر، آیت‌الله‌العظمی محمدتقی ‌بهجت است. حضرت آیت‌الله‌بهجت یکی ‏از برجسته‌ترین مراجع معاصر شیعه و از پارساترین و سرآمدترین عرفای شیعی است. آن بزرگوار که ‏از برجستگان مراجع تقلید معاصر به شمار می‌رفتند، معلم بزرگ اخلاق و عرفان و سرچشمه جاری ‏فیوضات و برکات بودند.‏‎ ‎آیت‌الله  محمدتقی بهجت، در خانه محقر و قدیمی و در اتاق بسیار ساده‌ای که ‏در آن انبوه کتاب و کاغذها به چشم می‌خورد، سال‌ها زندگی کرد، در گفتار و زندگی ‏این فقیه و عارف، کلام معطر او راهنمای اندیشه و عمل رهجویان و سالکان بود‎.‎‏ یکی از ویژگی‌های ‏برجسته این عارف بزرگ عبادت‌های خالصانه و شب زنده‌داری‌های عاشقانه او به‌خصوص در ماه ‏مبارک رمضان بود؛ به همین منظور و با توجه به نزدیکی به سالگرد وفات این عارف بزرگوار در ٢٧ ‏اردیبهشت، «شهروند» جهت شناخت کامل و آگاهی بیشتر، به بیان توصیه‌های این مرجع‌عالی قدر در ‏خصوص ماه‌رمضان پرداخته است.‏

تدبر در قرآن
هر وقت مجلسی می‌رفت، بی‌سر و صدا و تا کسی بلند نشده، سریع می‌رفت یک گوشه‌ای می‌‏نشست. تدبر در قرآن را در ‏سحرها و بین الطلوعین داشت؛ در ماه رمضان در میان روز هم تدبر در قرآن داشتند‎.‎‏ ‏

شب‌زنده‌داری
ایشان در شب‌های قدر ادعیه وارده در آن شب‌ها را مراعات می‌کرد و شب‌های قدر را بیدار می‌‏ماند و قرآن سر می‌گرفت‎. البته ایشان قرآن سر گرفتن را مخصوص شب قدر نمی‌دانست و معتقد بود که ‏خیلی از عبادت‌ها وجود دارند که ما به جهت این‌که نوشته است در فلان زمان آن را باید بجا آوریم، ‏خود را از آن محروم می‌کنیم، لذا در وقت شدت و گرفتاری‌ها قرآن به سر گرفتن را توصیه می‌کرد و ‏در ایام دیگر همانند شب‌های جمعه خود نیز مشغول این امر می‌شد‎.‎

قرائت حدیث کساء
شب‌ها قبل از خواب حدیث کساء را حتما قرائت می‌کردند و همچنین با وضو به بستر خواب می‌رفتند ‏و بعدها که به جهت مشکلات نمی‌توانستند وضو بگیرند با تیمم می‌خوابیدند و بعضی شب‌هایی را که ‏می‌خواستند احیا بگیرند یک مقداری استراحت می‌کرند و سپس بلند می‌شدند. ایشان می‌فرمودند: خدا ‏را فراموش نکنیم ما همه در این دنیا بر سفره خداوند و انبیا و ائمه نشسته‌ایم و آنها به ما نگاه می‌کنند. ‏

‎ ‎اهمیت عیدفطر
ایشان در تشخیص عید فطر دقت عجیبی داشتند و حاضر نبودند زود حکم کنند و معمولا حکم هم نمی‌‏کردند و مقدماتی را توصیه می‌کردند که اگر می‌توانید نماز‌هزار توحید را بخوانید و اگر نمی‌توانید به ‏جای‌هزار تا، صدتا بخوانید و در روایاتی که می‌خواندند  به بچه‌ها اعمالی را توصیه می‌کردند و هیچ‌گاه ‏توانایی‌شان را به دیگران تحمیل نمی‌کردند و ناتوانی در عبادت برایشان ناچیز بود.

‎ ‎اهمیت زیارت صالحان
ایشان هر روز زیارت حرمشان دو ساعت طول می‌کشید، در سال‌های ۶٠ روزی دو بار به حرم ‏مشرف می‌شدند و بار دوم بعد از نماز مغرب و عشا می‌رفتند و بعدها که از نظر جسمی برایشان ‏مشکل بود در مواقع مخصوص دو بار به حرم مشرف می‌شدند و اصلا در عبادت خستگی نداشت و ‏هرگز ندیدم که ایشان در وسط عبادتش دچار خواب آلودگی شده باشد با این‌که نصف اهل خانه می‌‏خوابیدند، ولی نشاطش بسیار بیشتر از اهل خانه بود‎.‎‏ آیت‌الله بهجت در تمام ایام کارش این بود که ‏زیارتی را از آن حضرت بجا بیاورد، ایشان علاوه بر این، زیارت می‌کرد، منتهی در زیارتش احوالات ‏مخصوصی داشت که گاهی با حزن و اندوه همراه بود و شب‌هایی که وفات بود هنگامی که برای شام ‏می‌آمد برای بچه‌ها داستان‌های تاریخی که در این زمینه داشت (همانند شیوه شهادتی که در روایات ‏آمده بود) را نقل می‌کردند و در چشمانش اشک جمع می‌شد و از دشمنان اهل بیت(ع) تبری می‌‏جستند، درحالی‌که در شب‌های معمولی ممکن بود با برخی از بچه‌ها شوخی کند‎.‎
‎  ‎سحر خیزی
از ابتدای سحر که از خواب بیدار می‌شد، مشغول عبادت و راز و نیاز و مناجات بود، حتی ‏اشعار مناجاتی با زبان، عربی و فارسی می‌خواندند، در هنگام وضو گرفتن، قبل از وضو و بعداز آن ‏در حال استغفار بود، بعد مشغول نمازها و نوافلش می‌شد و آن هم ادامه داشت، دوباره استغفارش ادامه ‏داشت، سپس به تدبر در قرآن مشغول می‌شد. جمعه‌ها و پنجشنبه‌ها عبادات بیشتری ‏داشت و نمازهای بیشتری می‌خواند.‏

توصیه‌آیت‌الله بهجت ‏
ماه رمضان، پرفضیلت‌ترین ماه‌سال است؛ بنابراین شایسته است که با خواندن روایات و نکات مربوط ‏به این ماه خود را برای حضور در میهمانی خدا آماده کنیم. شب اول اعمال بسیاری دارد؛ ازجمله ‏غسل (دعاهای رؤیت هلال و دعاهای شب اول  از اعمال مشترک روزها و شب‌های این ماه، مانند ‏تعقیبات نمازها  و دعای افتتاح و اعمال سحر و دعای ابوحمزه نیز نباید غفلت شود). زیارت سیدالشهداء ‏علیه‌السلام نیز در شب اول و پانزدهم و پایان ماه، مستحب و قرائت قرآن هم از مهمترین اعمال این ماه ‏است. افطار کردن نیز آداب و دعاهای ویژه‌ای دارد.‏