در نشست خبری مشترک ربیعی، عراقچی و کمالوندی تصمیمات جدید ایران درباره برجام تبیین شد

گام سنگین دوم

➊ حضور عراقچی و کمالوندی به‌عنوان دو مقام ارشد پرونده هسته‌ای در کنار ربیعی، سخنگوی دولت درواقع تبیین و تشریح مواضع کلان جمهوری اسلامی در ارتباط با برنامه هسته‌ای بود؛ موقعیت و نقشی که ایران در راستای فرآیند کاهش تعهدات برجامی خود در آینده بازی خواهد کرد و به نوعی ترسیم چشم‌انداز دورنمای سیاست رسمی ایران در برابر اروپا خواهد بود.

➋ عراقچی برخلاف تحلیل‌ها و گمانه‌زنی‌های رایج و خارج از عرف آمریکایی‌ها و متحدان منطقه‌ای‌اش که تحرکات و فعالیت‌های اخیر ایران را در راستای «خروج از برجام» ارزیابی می‌کنند، روند کاهش تعهدات ایران را در راستای حفظ برجام دانست، نه از بین بردن آن.

➌ معاون سیاسی وزارت خارجه با بیان این‌که اقدامات ایران نقض برجام نیست، گفت: «حرکت ما داخل برجام و مشروع است و این اقدامات از نظر ما نقض برجام نیست. همزمان ما هم شکایات خود را از آمریکا و اروپایی‌ها ارایه می‌دهیم. آنها هم در اجرای تعهداتشان کوتاهی کردند و باید پاسخگو باشند.»

➍  کمالوندی تاکید کرد: «فعلا رسیدن به غنای مورد نیاز برای تامین سوخت راکتور تهران (20 درصد) در دستور کار نیست. مسائل فنی افزایش ‌درصد غنی‌سازی اورانیوم انجام شده و تا ساعاتی دیگر‌ درصد غنی‌سازی ایران از ۳.۶۷ عبور خواهد کرد.»

همزمان با پایان یافتن مهلت 60 روزه ایران به کشورهای اروپایی، تصمیمات جدید ایران درخصوص کاهش تعهدات برجامی دیروز در نشست خبری سخنگوی دولت با همراهی سیدعباس عراقچی، معاون سیاسی وزارت خارجه و بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی برگزار شد. ساختمان کوثر ریاست‌جمهوری میزبانی این نشست را برعهده داشت. حضور عراقچی و کمالوندی به‌عنوان دو مقام ارشد پرونده هسته‌ای در کنار ربیعی، سخنگوی دولت درواقع تبیین و تشریح مواضع کلان جمهوری اسلامی در ارتباط با برنامه هسته‌ای بود؛ موقعیت و نقشی که ایران در راستای فرآیند کاهش تعهدات برجامی خود در آینده بازی خواهد کرد و به نوعی ترسیم چشم‌انداز دورنمای سیاست رسمی ایران در برابر اروپا خواهد بود. از نکات قابل تامل سخنان دیروز عراقچی، آماده کردن نامه‌ای از طرف ظریف به موگرینی است که درواقع اعلام جزییات «گام دوم» ـ در راستای کاهش تعهدات برجامی ایران ـ است. در ادامه اهم اظهارات و مواضع رسمی ایران را (از زبان معاون سیاسی وزارت خارجه، سخنگوی سازمان انرژی اتمی و سخنگوی دولت) که تحت عنوان «گام دوم» است و همچنین در راستای پیشبرد فرآیند کاهش تعهدات برجامی دولت تلقی می‌شود را می خوانید.

عراقچی: رفت‌وآمدها به نتیجه نرسد گام سوم آغاز می‌شود
سیدعباس عراقچی در نشست مشترک عنوان کرد چون خواسته‌های ما محقق نشده، گام دوم را برمی‌داریم و گفت: «در گام دوم نسبت به تعهد خود در میزان ‌درصد و غلظت غنی‌سازی اعلام عدم پایبندی می‌کنیم.» عراقچی به نامه‌نگاری وزیر امور خارجه به موگرینی اشاره کرد که در آن «جزییات گام دوم را اعلام می‌کند.» عراقچی برخلاف تحلیل‌ها و گمانه‌زنی‌های رایج و خارج از عرف آمریکایی‌ها و متحدان منطقه‌ای‌اش که تحرکات و فعالیت‌های اخیر ایران را در راستای «خروج از برجام» ارزیابی می‌کنند، روند کاهش تعهدات ایران را در راستای حفظ برجام دانست، نه از بین بردن آن. معاون ظریف شرط ماندن ایران در برجام را این‌گونه تبیین کرد که «معتقدیم برجام سند معتبر و مهمی است و خواهان ادامه آن هستیم، اما خواسته‌های ما از این سند هم باید محقق شود و چون این اتفاق نیفتاده، ما در تعهدات‌مان تجدید نظر می‌کنیم.» معاون سیاسی وزارت خارجه با بیان این‌که اقدامات ایران نقض برجام نیست، گفت: «حرکت ما داخل برجام و مشروع است و این اقدامات از نظر ما نقض برجام نیست. همزمان ما هم شکایات خود را از آمریکا و اروپایی‌ها ارایه می‌دهیم. آنها هم در اجرای تعهداتشان کوتاهی کردند و باید پاسخگو باشند.» یکی از موضوعات طرح‌شده از سوی عراقچی اینستکس بود که در این مورد گفت:«اگر اروپایی‌ها از طریق اینستکس پاسخ خواسته ما را داده بودند، امروز در گام دوم نبودیم. اینستکس به‌عنوان پایه‌ای برای تبادلات تجاری بین دو طرف خوب است، اما خیلی طولانی شده و سازوکار درآمدی ندارد. تا وقتی اعتبار لازم و کافی برای آن تامین نشود، مفید نیست و البته ایران هیچ امید و اتکایی به اینستکس نبسته است. البته اروپایی‌ها هم نتوانستند خواسته ما را محقق کنند.» عراقچی با اشاره به این‌که اگر رفت‌وآمدها به نتیجه نرسد، پس از 60 روز گام سوم را آغاز می‌کنیم، گفت: «امیدواریم راه‌حل‌هایی پیدا شود، از این‌رو رفت‌وآمدها بین ما جریان دارد و ان‌شاءالله به نتایجی برسیم. در غیر این صورت بعد از 60 روز گام سوم را هم برمی‌داریم.» عراقچی در پاسخ به سوالی مبنی بر این‌که در مذاکره دوشنبه شب روحانی و رئیس‌جمهوری فرانسه آیا پیشنهاد جدیدی از سوی مکرون مطرح شده که در این گفت‌وگوی تلفنی از مذاکره بین ایران و ۱+۵ نام برده شده است؟ پاسخ داد: «این‌که اروپایی‌ها هنوز نتوانستند خواسته‌های ما را از برجام برآورده کنند و ما مجبور شدیم گام دوم کاهش تعهدات برجامی خود را آغاز کنیم، به این معنا نیست که رایزنی‌های دیپلماتیک تعطیل شده است یا ابتکاری وجود ندارد.»

حرکت ما داخل برجام و مشروع است و این اقدامات از نظر ما نقض برجام نیست. همزمان ما هم شکایت خود را از امریکا و اروپایی‌ها ارایه می‌دهیم.

کمالوندی:غنی‌سازی از 67/3 درصد فراتر رفته
بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی هم ازجمله شرکت‌کنندگان در نشست خبری دیروز بود که درباره مسائل فنی گام دوم کاهش تعهدات برجامی ایران به سوالات اصحاب رسانه پاسخ داد. کمالوندی تاکید کرد: «فعلا رسیدن به غنای مورد نیاز برای تامین سوخت راکتور تهران (20 درصد) در دستور کار نیست. مسائل فنی افزایش ‌درصد غنی‌سازی اورانیوم انجام شده و تا ساعاتی دیگر‌ درصد غنی‌سازی ایران از ۳.۶۷ عبور خواهد کرد.» او افزود: «امروز رونوشت تغییرات را به نماینده آژانس در ایران تحویل دادیم و ما از ۳.۶۷‌درصد فراتر رفته‌ایم و این اقدامی بوده که جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده است.» کمالوندی در ارتباط با گام سوم هم گفت: «در ارتباط با گام سوم، اجراکننده هستیم و تصمیم‌گیرنده نیستیم. آمادگی کامل داریم در هر سرعت، هر میزان و هر سطحی غنی‌سازی کنیم.»

علی ربیعی: به هر قیمتی حاضر نیستیم در برجام بمانیم
علی ربیعی، سخنگوی دولت هم به تشریح جدیدترین تصمیمات جمهوری اسلامی در قبال برجام پرداخت و گفت: «دستورالعمل ما این است که از 67/3 عبور خواهیم کرد و مقدار غلظت غنی‌سازی براساس نیاز ما انجام می‌شود.» سخنگوی دولت در ادامه به طیف مخالفان برجام پرداخت و مواضع آنها در برابر این معاهده را این‌گونه توضیح داد که «از ابتدای برجام دو طیف وجود داشتند که یکی می‌گفت بی‌‌جهت وارد مذاکره شدید، برجام فایده‌ای نداشت و از ابتدا نباید وارد می‌شدیم و درواقع یک پوچ‌انگاری نسبت به برجام ابراز می‌کردند و الان هم معتقدند برجام نباید باشد. عده‌ای دیگر هم می‌گفتند که باید تحت هر شرایطی در برجام بمانیم، اما به‌رغم همه تنوع نظرات در کشورمان که لازم هم هست، تصمیمی که ما گرفتیم به نفع صلح جهانی بوده است و سازوکارهای امنیتی جهان را تامین می‌کرد و آمریکا اشتباه استراتژیکی انجام داد که از برجام خارج شد.» ربیعی ادامه داد: «برجام منافع همگان را تامین می‌کرد، اما به هر قیمتی هم حاضر نیستیم در برجام بمانیم.»

موضع‌گیری کشورها و رسانه‌ها
نماینده روسیه در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی دیروز عنوان کرد مسکو اقدامات جدید برجامی ایران را درک می‌کند. نماینده روسیه در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در این مورد گفت: «تصمیم ایران برای افزایش غنی‌سازی اورانیوم قابل انتظار بود و این کشور با شفافیت رفتار می‌کند.» بی‌بی‌سی هم با اشاره به اقدام جدید برجامی ایران، حرکت تهران را نتیجه خروج یک‌جانبه آمریکا از توافق هسته‌ای دانست. تارنمای انگلیسی روزنامه گاردین هم به بررسی اقدام برجامی ایران پرداخت و از قول سیدعباس عراقچی، معاون سیاسی وزیر خارجه کشورمان نوشت که ایران غنی‌سازی اورانیوم با سطح 5‌درصد را آغاز خواهد کرد. روزنامه آمریکایی وال‌استریت ژورنال هم با ادبیاتی غرض ورزانه نوشت: «ایران در دومین نقض عامدانه برجام اعلام کرد از روز دوشنبه اورانیوم را با غلظتی فراتر از آن‌چه در توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ تعیین شده، غنی خواهد کرد.» هرچند روزنامه آمریکایی یعنی بلومبرگ، با همان روش نوشت: «ایران محدودیت مربوط به سطح غنی‌سازی اورانیوم ذیل توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ را نقض کرد.» رویترز اما با این تیتر به عملکرد ایران واکنش نشان داد: «ایران تعهد خود به توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ را کاهش داد.» در همین راستا، شبکه‌های المیادین و الجزیره هم به اعلام فراتر رفتن غنی‌سازی اورنیوم از سوی ایران اشاره کردند. دفتر کاخ ریاست‌جمهوری فرانسه نیز در در واکنش به تصمیم دیروز ایران، بیانیه‌ای درخصوص افزایش سطح غنی‌سازی اورانیوم صادر و آن را محکوم کرد. در بیانیه کاخ الیزه همچنین به این نکته اشاره شده است که مکانیسم ماشه در قبال اقدام تازه ایران فعال نمی‌شود. مکانیسم ماشه به سازوکاری در توافق هسته‌ای ایران و گروه کشورهای1+5 اطلاق می‌شود که در آن «عدول» ایران از تعهداتش باعث می‌شود تحریم‌های سازمان ملل به صورت خودکار مجددا علیه تهران فعال شوند.