در انتظار معماری عصر جمهوری اسلامی

«شهروند» گزارش می‌دهد: سیل اخبار نویدبخش درباره معماری از زبان وزیر ارشاد

اعلام اخباری درباره برگزاری جشنواره معماری فجر و ساخت بنای آسمانه هنر- خانه تمام جشنواره‌های بین‌المللی فجر- از زبان وزیر ارشاد فضای کرخت و خواب‌زده معماری را تکان داده و هوایی تازه در این وادی جاری کرده است

[شهروند] روز گذشته وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی از افتتاح پردیس آسمانه هنر ایران و برگزاری دوسالانه جشنواره فجر هنر معماری خبر داد که البته این دومی عامیانه‌اش می‌شود اینکه از امسال یا نهایتا از سال آینده در کنار جشنواره‌های فیلم، تئاتر، موسیقی، هنرهای تجسمی و شعر، در ایام دهه فجر شاهد برگزاری جشنواره فجر معماری هم خواهیم بود. اتفاقی که حالا که در آستانه اجرایی شدن قرار گرفته؛ تازه جای خالی خود را نشان می‌دهد که چرا و بر پایه چه منطقی تاکنون شاهد این اتفاق نبوده‌ایم و معماری به‌عنوان یکی از پایه‌های هویت‌بخش هنر اسلامی چرا تاکنون در این رویدادهای هنری سالانه مغفول مانده است؟!

افتتاح پردیس آسمانه هنر ایران، اضافه شدن دبیرخانه هنر معماری به وزارت ارشاد و برگزاری دوسالانه جشنواره فجر هنر معماری البته تنها اخباری نبودند که روز گذشته از جلسه نشست اعضای شورای معماری وزارت ارشاد با آقای وزیر رسانه‌ای شدند. آنچه در پی می‌آید؛ مروری است بر اخباری که از این جلسه- که در روز سعدی و آغاز تصنیف گلستان برگزار شد- رسانه‌ای شده است.

محمدمهدی اسماعیلی در نشست اعضای شورای معماری وزارت ارشاد علاوه بر اشاره به اینکه «پویش مهمی به مناسبت روز سعدی و آغاز تصنیف گلستان رقم خواهد خورد»؛ به مناسبت فرا رسیدن روز بزرگداشت شیخ بهایی و روز معماری در روز سوم اردیبهشت خبر از ارجاع سند ملی معماری‌ و شهرسازی به شورای هنر داد و افزود که «طبق این سند- که آماده ارائه در صحن شورای‌عالی انقلاب فرهنگی است- جشنواره فجر هنر معماری از امسال به‌صورت دوسالانه برگزار خواهد شد.»
این شاید مهم‌ترین خبر در حوزه معماری باشد که وزارت ارشاد در سال‌های اخیر اعلام کرده است. حوزه‌ای که به جز «جایزه معمار» هیچ جایزه رسمی و معتبر دیگری ندارد و از این‌رو جانمایی جشنواره معماری در بین جشنواره‌های حوزه‌های مختلف فجر می‌تواند گامی بلند برای سروسامان دادن به معماری بی‌سروسامان این روزهای ایران باشد!

غفلت در زمینه معماری
محمدمهدی اسماعیلی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، معماری را یکی از مهم‌ترین حوزه‌های تمدنی می‌داند: «بیشتر طبقه‌بندی‌های تاریخی و تفاوت‌های عصری با معماری به نمایش درمی‌آید. معماری دوره صفوی با دوره ایلخانی، دوره سلجوقی و دوره‌های قبل و بعد متفاوت است. ما در انقلاب اسلامی ایران- که هم احیای میراث تمدنی کهن ما بود و هم یک افق‌گشایی جدید برای تمدن نوین اسلامی- باید به این مسئله در امتداد فضای هنری توجه می‌کردیم. اما شاهدیم که در این عرصه یک غفلتی اتفاق افتاده و نوع ورود تجدد و معماری و تنزل آن به یک شکل فنی و مهندسی این اتفاق را رقم زده و ما را به وضعیت امروز رسانده است.»
به‌گفته وزیر ارشاد؛ «امروز محور عمده سبک زندگی، سبک معماری است. در رفت‌وآمدهای شهری و اجتماعی، منازل و مدارس، شبه‌معماری‌ها و نوع ساخت‌وسازهایی که صورت می‌گیرد برای ما فضای زیست جدیدی را رقم زده که اغلب با فضای زیست مطلوب فرهنگ ما، فاصله دارد. یکی از منشاءهای شکل‌گیری این غفلت این بوده که بخش معماری از حوزه هنر فاصله گرفته و این نخستین کاری است که باید انجام دهیم و آن را به حوزه هنر بازگردانیم.»

سبک زندگی عفیفانه
محمدمهدی اسماعیلی بر این باور است که اضافه شدن دبیرخانه هنر معماری به وزارت ارشاد در راستای بازگرداندن معماری به حوزه هنر، نقش مهمی خواهد داشت: «اینکه جامعه معماری به‌شدت دنبال ایجاد کرسی، میز یا ساختاری برای معماری در وزارت ارشاد بودند؛ ناظر به همین نگاه است. همه ما دغدغه تمدنی و سبک زندگی داریم. این روزها، موضوع سبک زندگی عفیفانه خیلی مطرح می‌شود و محل گفت‌وگوست. در این میان فراموش نباید کرد که زیرساخت‌های فضای زیست عفیفانه از حوزه معماری می‌گذرد. به‌عبارت بهتر؛ ما عقیده داریم که یکی از مهم‌ترین زیرساخت‌های ایجاد یک فضای زیست عفیفانه از حوزه معماری عبور می‌کند. مگر می‌شود معماری یک جامعه نسبتی با مبانی دینی، فرهنگی و هنری نداشته باشد و آن‌وقت توقع داشته باشیم چرخه درست زندگی در آن جامعه شکل بگیرد؟!»

جشنواره معماری فجر
وزیر ارشاد از اضافه شدن جشنواره معماری فجر به جشنواره‌های کشور نیز خبر داد: «طبق مصوبه پیش‌بینی شده در سند ملی معماری؛ جشنواره فجر هنر معماری به مجموعه جشنواره‌های وزارت ارشاد اسلامی اضافه خواهد شد. این بحث با همکاری وزارت راه و شهرسازی، شورای‌عالی شهرسازی، وزارت میراث فرهنگی و البته صداوسیما و دیگر بخش‌های فرهنگساز پیش خواهد رفت و البته بار اصلی آن بر دوش خودِ اصحاب معماری خواهد بود. به امید خدا با نقش‌آفرینی این نهادها، جشنواره به‌صورت دوسالانه پیش‌بینی شده و امسال در ایام فجر انقلاب، نخستین دوره آن را شاهد خواهیم بود.»
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی همچنین از ارجاع سند ملی معماری به شورای هنر نیز گفت: «سند ملی معماری و شهرسازی اسلامی به شورای هنر ارجاع شده و آماده ارائه به صحن شورای‌عالی انقلاب فرهنگی نیز هست. این اتفاق مهمی به شمار می‌آید.»

خانه تمام جشنواره‌های ایران
خبرهای نویدبخش در حوزه معماری ظاهرا تمام‌نشدنی هستند. محمدمهدی اسماعیلی در این زمینه از اختصاص جایزه چهار میلیارد تومانی برای طراح برتر پردیس بزرگ هنر ایران با نام آسمانه هنر خبر داد: «در زمینی در حدود ۱۰ هزار متر در حوالی بلوار کشاورز و خیابان حجاب ساخت مجموعه معظم هنری جمهوری اسلامی ایران آغاز شده است و دبیرخانه‌ای نیز برای ساخت این مجموعه تشکیل شده و به‌زودی فراخوان اصلی ساخت مجموعه را نیز خواهیم داد. براساس آیین‌نامه خوبی که در این بخش تدوین شده؛ جایزه بزرگی را برای طراحی این پردیس معظم با نام آسمانه هنر تهیه کرده‌ایم. این یک مجموعه بسیار بزرگی است که توان برگزاری همزمان ۵ جشنواره بین‌المللی را خواهد داشت؛ با سالن‌های بسیار مجهز برای حوزه فیلم، موسیقی، تئاتر و هنرهای تجسمی که البته مجموعه‌های رسانه‌ای بزرگ و تخصصی، سالن‌های برگزاری همایش‌ها و نشست‌ها نیز در آن پیش‌بینی شده است. آسمانه هنر که یک مجموعه فاخر با معماری اصیل ایرانی و اسلامی- و به‌عبارتی معرف معماری در عصر جمهوری اسلامی خواهد بود- تلاش داریم که امسال آغاز شده و تا قبل از ۵۰ سالگی انقلاب بهره‌برداری شود.»

ممکن است به این مطالب نیز علاقه‌مند باشید
ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.