طلوع ایرانی،فضا را به چالش می‌کشد

ماهواره سنگین‌‌وزن ایرانی "طلوع۳" در آستانه پرتاب

ماهواره سنگین‌وزن طلوع۳ یک ماهواره سنجشی‌ است که مراحل ساخت آن به پایان رسیده است؛ این ماهواره قابلیت ارسال تصاویری با دقت ۵ متر (تک‌طیفی) و ۱۰ متر (رنگی) را دارد همچنین امکان الحاق “رادار دهانه مصنوعی” (سار) به ‌روی ماهواره طلوع۳ وجود دارد.

به گزارش شهروند آنلاین، پرچم افتخار ایران در پهنه‌ بی‌کران فضا، بار دیگر به اهتزاز در خواهد آمد.”ماهواره سنگین‌وزن طلوع3″ به‌  عنوان یکی از اعضای خانواده‌ ماهواره‌های سنجش از دور طلوع، آماده‌ پرتاب به مدار زمین و نقش‌آفرینی در عرصه‌ علم و فناوری فضایی کشور است.

حسن سالاریه؛ رئیس سازمان فضایی ایران با اشاره به برنامه‌های فضایی ایران در سال 1403اظهار کرد: در سال 1403تعداد زیادی از ماهواره‌های مخابراتی و تحقیقاتی در مقایسه با سال گذشته به فضا پرتاب خواهد شد و به ‌احتمال بسیار زیاد ماهواره‌های طلوع3، ظفر2، ماهواره کوثر و چندین ماهواره تحقیقاتی دیگر را در طول 1403پرتاب خواهیم کرد.

در بهمن ماه سال 1401، در مراسمی به ‌مناسبت روز فناوری فضایی، از نمونه پروازی ماهواره طلوع3رونمایی شد. این رونمایی، گامی مهم در مسیر تحقق رؤیای پرتاب این ماهواره به ‌شمار می‌رفت و امیدها را برای ارتقای سطح علمی و فناوری ایران در عرصه فضایی دوچندان کرد.

تحویل ماهواره طلوع3به سازمان فضایی

سرانجام در شهریورماه سال 1402، ماهواره طلوع3به‌طور رسمی تحویل سازمان فضایی ایران شد، این اتفاق، نقطه عطفی در تاریخ علم و فناوری فضایی کشور محسوب می‌شود و نشان‌دهنده‌ عزم و اراده‌ متخصصان ایرانی برای فتح قله‌های جدید در این عرصه است.

طلوع3، به‌عنوان یک ماهواره سنجش از دور، وظیفه‌ مهم تصویربرداری از زمین را به‌عهده دارد. این ماهواره با وزن 150کیلوگرم، در ارتفاع 500کیلومتری از سطح زمین در مدار قرار خواهد گرفت و تصاویری با دقت 5متر (تک‌طیفی) و 10متر (رنگی) از زمین را به ایستگاه‌های زمینی ارسال خواهد کرد.

ماهواره طلوع3به‌ عنوان یک ماهواره عملیاتی در مدار پایین تزریق خواهد شد؛ این ماهواره نسبت به نمونه‌های گذشته ارتقای بسیار زیادی داشته و پرتاب آن گام بلندی برای رسیدن ایران به ماهواره‌های با دقت بسیار بالا و زیر یک متر است. سامانه‌های پیش‌رانش فضایی در ماهواره طلوع3استفاده شده که قادر به اصلاح مدار ماهواره است یا اینکه قابلیت مانور به ماهواره می‌دهد تا ماهواره مدار خود را جابه‌جا کند.

بیش از 80درصد زیرسامانه‌ها و تجهیزات مورد استفاده در این ماهواره به ‌صورت بومی در داخل کشور ساخته شده است.

“طلوع3” به‌ عنوان نسل جدیدی از ماهواره‌های سنجش از دور ایران، از ویژگی‌های خاص و منحصر به‌فردی برخوردار است؛ استفاده از بستر فضایی جدید با پلتفرم ماژولار، افزایش دقت و پهنای باند تصاویر، قابلیت تصویربرداری طیف‌های مختلف نوری و امکان ارسال سریع تصاویر به ایستگاه‌های زمینی ازجمله این ویژگی‌ها به شمار می‌روند.

پایش محیط‌زیست: پایش آلودگی هوا، تغییرات آب و هوایی، جنگل‌زدایی

ماهواره طلوع 3به‌ عنوان یک دستاورد بزرگ علمی و فناوری، نقشی کلیدی در ارتقای سطح دانش و فناوری ایران در عرصه‌ فضایی ایفا خواهد کرد. این ماهواره با ارسال تصاویر با دقت بالا از زمین، اطلاعات ارزشمندی را در اختیار متخصصان و مدیران کشور در حوزه‌های مختلف قرار خواهد داد.

علاوه بر این، طلوع 3به‌ عنوان نمادی از عزم و اراده‌ ملت ایران برای پیشرفت و توسعه در عرصه‌های علمی و فناوری، الهام‌بخش نسل‌های آینده خواهد بود و مسیر را برای دستیابی به قله‌های جدید در این حوزه هموار خواهد کرد.

ماهواره طلوع 3گامی بلند در مسیر پیشرفت و توسعه علم و فناوری فضایی ایران است. این ماهواره با پرتاب به فضا، افق‌های جدیدی را به روی کشور خواهد گشود و زمینه‌ساز تحولات مثبتی در حوزه‌های مختلف خواهد شد. بدون شک، پرتاب طلوع 3نقطه عطفی در تاریخ علم و فناوری فضایی ایران محسوب خواهد شد و نام ایران را بیش از پیش در عرصه‌ بین‌المللی مطرح خواهد کرد.

آیا امکان الحاق رادار دهانه مصنوعی (سار) به ماهواره طلوع3وجود دارد؟

سار (SAR) مخفف عبارت Synthetic Aperture Radar به‌ معنای رادار روزنه ساختگی یا ترکیبی است. امواج ارسالی این رادار در دفعات بالا با سرعتی زیاد به سطح مورد نظر تابیده شده و پس از بازگشت، با بهره‌گیری از الگوریتم‌های تحلیلی خاصی، تصویری دو بعدی از سطح مورد نظر را در اختیار کاربران قرار می‌دهد. البته با ترکیب داده‌های دست‌کم 2رادار سار، امروزه تصاویر سه بعدی نیز توسط این رادارها تولید می‌شود.

در حوزه سنجش از دور، تصویربرداری فعال در فرکانس‌های موج رادیویی از اهمیت بالایی برخوردار است. در این زمینه، رادار دهانه مصنوع (SAR) به‌عنوان یک سامانه سنجش راه دور، مؤثرترین ابزار تصویربرداری رادیویی با کیفیت و تفکیک‌پذیری بالا محسوب می‌شود. برخلاف ماهواره‌های تصویربرداری اپتیکی که شرایط جوی در موفق بودن عملیات آنها تأثیر دارد، سار به‌دلیل استفاده از امواج رادیویی، حساسیتی نسبت به شرایط جوی ندارد.

این سامانه مزایای متعددی نظیر قابلیت کار در تمام ساعات شبانه‌روز با شرایط جوی مختلف را داراست. پژوهشکده مکانیک پژوهشگاه فضایی ایران در سال‌های گذشته با طراحی و ساخت نخستین نمونه سامانه SAR هواپایه خود و آزمون موفق سامانه، تصاویر مختلفی از مناطق از پیش تعیین شده را به ثبت رسانده است. این سامانه هم‌اکنون عملیاتی شده و توانایی استخراج تصاویر سنجش از دور روی مناطق مورد نظر را داراست.

سامانه SAR نقش مهمی را در برآوردسازی نیازهای سازمان‌ها و مؤسسات متعدد کشور ایفا می‌کند که ازجمله این کاربردها می‌توان به کشاورزی و منابع طبیعی (پوشش گیاهی، کشاورزی دقیق، …)، حوادث غیرمترقبه (زلزله، خشکسالی، سیل، توفان، …)، فعالیت‌های زمین‌شناسی (اکتشاف معادن، باستان‌شناسی، گسل، …)، فعالیت‌های هواشناسی، فعالیت‌های نقشه‌برداری (کاداستر، GIS، برنامه‌ریزی شهری، …)، آلودگی محیط‌زیست (آب، هوا، خاک، …)، مطالعات اقیانوس‌شناسی (توپوگرافی، شیلات و…) اشاره کرد.

امروزه این رادارها در اموری همچون بررسی زلزله و توفان، اقیانوس‌شناسی و رصد تغییرات قطب‌های زمین، تغییرات محیطی مناطق جنگلی و شهری، بررسی ترافیک شهری و دریایی و البته امور امنیتی و شناسایی هوایی در تمام شرایط جوی و شب و روز کاربرد دارند.

این رادارها قابلیت ایجاد تصویر از منطقه تحت پایش را در تمام ساعات شبانه‌روز و تمام شرایط جوی حتی از پشت ابر و گرد و خاک دارند، به‌علاوه امکان شناسایی اشیای فلزی از پشت پوشش‌های استتار نیز برای این رادارها مقدور است درحالی‌که دوربین‌های تصویربرداری مرسوم در سامانه‌های شناسایی به‌صورت ذاتی فاقد قابلیت‌های مذکور هستند.

به‌ نظر می‌رسد تعدادی از ماهواره‌ها ازجمله ماهواره طلوع 3امکان تجهیز شدن به رادار دهانه مصنوعی(سار) را داشته باشند که این امر قابلیت‌های نظارتی و شناسایی کشورمان را به‌طور قابل توجهی افزایش می‌دهد.

سابقه ساخت و پرتاب ماهواره‌های طلوع

سال 1394بود که منوچهر منطقی؛ رئیس مرکز ملی فضایی و رئیس ستاد توسعه هوانوردی و صنایع هوایی معاونت علمی و فناوری ریاست‌ جمهوری گفته بود: “این 3پروژه شامل طراحی و ساخت ایستگاه پرتاب ماهواره امام خمینی، ماهواره‌بر سیمرغ و قرارداد طراحی و تولید ماهواره طلوع بود.

پروژه سوم، قرارداد طراحی و تولید نخستین ماهواره سنجشی جمهوری اسلامی ایران است که نسل اول آن “طلوع یک” نام دارد. این ماهواره قابلیت تصویربرداری با دقت 25مترمربع از فاصله 500کیلومتری مدار زمین را خواهد داشت.

این ماهواره در زمینه‌های زیست‌محیطی، اکتشاف معادن، پیش‌بینی حوادث غیرمترقبه و موضوعات فضایی دیگر مورد استفاده قرار خواهد گرفت. این ماهواره تا پایان سال‌ جاری (1394) آماده بهره‌برداری است و تلاش خواهد شد تا نیمه اول سال 95مراحل تحقیق و پرتاب آن نیز با ماهواره‌بر به پایان رسد. نسل‌های بعدی این ماهواره دقتی در حد چند متر دارد که در برنامه‌های توسعه بعدی مرکز ملی فضایی است.”

طلوع” یکی از مهم‌ترین پروژه‌های ماهواره‌ای ایران در سال‌های گذشته

ماهواره طلوع را می‌توان “مهم‌ترین پروژه ماهواره‌ای ایران” در آن سال‌ها نامید. طلوع، یک ماهواره سنجشی بود که توسط سازمان صنایع الکترونیک وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح ساخته شده است. این ماهواره قابلیت تصویربرداری با دقت “25مترمربع” از فاصله 500کیلومتری مدار زمین را خواهد داشت و طبق اعلام مسئولان فضایی کشورمان، قرار بود نسل‌های بعدی ماهواره طلوع، دقتی در حد چند متر داشته باشد.

با توجه به اینکه در میان کاوشگرها و ماهواره‌هایی که توسط ماهواره‌برها به فضا پرتاب شده‌اند، حداکثر ارتفاع پرتاب کمتر از 500کیلومتر بوده لذا در آن زمان ماهواره طلوع نخستین ماهواره‌ای بود که به مدار بالا پرتاب می‌شد.

“ماهواره طلوع” که در برخی موارد توسط مسئولان فضایی کشور، طلوع یک هم نامیده شده، قرار است در زمینه‌های تصویربرداری از سطح زمین با دقت بالا، رصد زیست‌محیطی، اکتشاف معادن، پیش‌بینی حوادث غیرمترقبه و موضوعات فضایی دیگر مورد استفاده قرار بگیرد.

پرتاب ناموفق ماهواره طلوع1

در نهایت ماهواره طلوع یک که یک ماهواره تصویربرداری بود در مرداد 1396و از پایگاه پرتاب امام خمینی و با ماهواره‌بر سیمرغ به فضا پرتاب شد که این پرتاب موفقیت‌آمیز نبود و ماهواره در مدار قرار نگرفت.

آغاز ساخت ماهواره طلوع4

“حسن سالاریه” معاون وزیر ارتباطات و رئیس سازمان فضایی ایران در اردیبهشت 1402طی سخنانی در جمع خبرنگاران، درباره آخرین وضعیت پروژه‌های سازمان فضایی ایران اظهار کرد: در حوزه سنجشی، با توجه به اینکه نمونه پروازی ماهواره طلوع 3با دقت تصویربرداری 5متر تک طیفی و 10متر چندطیفی سال گذشته رونمایی شد، پروژه طراحی و ساخت ماهواره طلوع 4نیز امسال آغاز خواهد شد که ویژگی‌های طلوع 4نسبت به طلوع 3بهتر خواهد بود و ارتقا خواهد یافت./تسنیم

انتهای پیام

ممکن است به این مطالب نیز علاقه‌مند باشید
ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.