این روزها نون توی کاغذ است

با جهش قیمت کاغذ، تجارت روزنامه‌های قدیمی و مقوای کهنه بسیار سودآور شده است

درست با پایان فصل اجاره‌نشینی حالا بازار فروش کارتن‌های اسباب‌کشی و البته ‏روزنامه در دیوار و شیپور داغ شده است. هر کارتن سایز متوسط تا 10‌هزار تومان و هر کیلو روزنامه ‏تا 20‌هزار تومان به فروش می‌رسد اما جالب است که بدانید این روزها تجارت روزنامه باطله و ‏کارتن دست دوم تجارت بسیار پرسودی است و گاهی فعالان این بازار سودشان به روزی 10‌میلیون ‏تومان هم می‌رسد!‏

از تابستان پارسال بود که به دنبال مشکلات کاغذ، تیراژ مطبوعات در سراشیبی قرار گرفت. هر چند که ‏آمار دقیقی درباره تیراژ روزنامه‌ها وجود ندارد، اما بسیاری از روزنامه‌ها برای کاهش هزینه‌های ‏خود به‌ناچار دست به کاهش صفحات و تیراژ انتشارشان زده‌اند. گرانی کاغذ تا آن‌جا حاشیه‌ساز شد که ‏دولت این کالا را همچنان مشمول ارز 4200 تومانی دانسته و کاغذ وارداتی براساس ارز دولتی در اختیار ‏نشریات قرار می‌گرفت؛ اما پاره‌ای از تخلفات در تخصیص ارز دولتی باعث شد تا سود دلار 4200 ‏تومانی کاغذ بیشتر از همه به جیب خریداران کاغذ برگشتی برود تا آن‌جا که فعالان این بازار می‌گویند ‏اصناف نیازمند به کاغذ باطله شده‌اند که روزنامه‌های ارزان را می‌خرند و به جای کاغذ گرانقیمت ‏موجود در بازار، از آن استفاده می‌کنند‎!

روزنامه روز ارزان‌تر از باطله ‏

سرنوشــت باطله‌ها این است که درنهایت شانه تخم‌مرغی در دســت آدم‌ها یا جعبه‌ای برای ‏شیرینی یا حتی کارتن کوچکی برای کفش می‌شوند. هر روز مجله‌ها، روزنامه‌ها، کتاب‌ها و… برای ‏خریدوفروش وارد کانکس‌های بازیافت می‌شود؛ البته نه به ارزش واقعی‌شــان. قیمت‌های پشــت جلد ‏اینجا به کار نمی‌آید، فرقی نمی‌کند که پشــت جلدشان نوشته باشند 2 هزارتومان یا 200‌هزار ‏تومــان، این‌جا قانون ترازو و کیلو حاکم است و وزن کلمات اهمیتی ندارد. ‏

تا پیش از مشکلات کاغذ و در پاییز ‌سال گذشته هر کیلوگرم ‏روزنامه باطله به مبلغ ۲‌هزار تومان به فروش می‌رسید اما اکنون قیمت یک کیلو روزنامه بازیافتی از ‏قیمت روزنامه روز بیشتر شده است‎

با وجود این‌که این روزها حسابی بحث حذف قبوض کاغذی برق، گاز و آب مطرح است و کاهش ‏مصارف ارزی حسابی داغ شده، روزنامه‌هایی همچون ایران، اطلاعات، کیهان، ایران ‏ورزشی، جمهوری اسلامی، جام جم، خراسان، قدس، شهرآرا و چند روزنامه متعلق به دولت یا نهادی‌های عمومی قیمت یک‌هزار تومان یا کمتر از آن دارند. این در حالی است که قیمت کاغذ، چاپ و زینک هر ‏نسخه از آن بالای یک‌هزار تومان است.‏

سمیه که حدود یک‌ماه پیش اسباب‌کشی کرده، می‌گوید: «مجبور شدم برای خرید هر کیلو روزنامه باطله ‏‏20‌هزار تومان پول پرداخت کنم، درحالی ‌که قیمت بسیاری از روزنامه‌های دولتی حدود‌ هزار تومان ‏است. در آن روزها قیمت‌ها به قدری بالا رفته بود که اگر خود روزنامه روز را می‌خریدم، ارزان‌تر ‏برایم تمام می‌شد؛ به ‌عنوان مثال بسیاری به جای روزنامه باطله به سراغ خرید روزنامه‌هایی که تعداد صفحه‌های زیادی دارند، می‌روند.» ‏شکوری یکی از دکه‌داران حوالی میدان آزادی با بیان این‌که اکنون اکثر نشریات خواهان روزنامه‌های برگشتی خود هستند، خاطرنشان کرد: «تا پیش از مشکلات کاغذ و در پاییز ‌سال گذشته هر کیلوگرم ‏روزنامه باطله به مبلغ ۲‌هزار تومان به فروش می‌رسید اما اکنون قیمت یک کیلو روزنامه بازیافتی از ‏قیمت روزنامه روز بیشتر شده است‎.»‏

او ادامه می‌دهد: «در تیر و مرداد امسال که تیراژ روزنامه‌ها بشدت افت کرده بود، بهای روزنامه باطله ‏هم چند برابر شد. قیمت فروش روزنامه باطله در دیوار و شیپورتا پیش از گرانی‌ها 10 تا 12‌هزار ‏تومان بود که البته در شهرهای دیگر و حتی برخی روستاها قیمت ‏فروش روزنامه باطله تا کیلویی ۲۰‌هزار تومان هم پیش رفته است.» ‏شکوری همچنین از احتمال بروز سودجویی در وانفسای گرانی روزنامه بازیافتی سخن گفت و تصریح ‏کرد: «این احتمال وجود دارد که دکه‌داران تمامی سهمیه روزنامه‌های ارزانقیمت خود را بر روی گیشه ‏قرار نداده باشند و با فروش مقدار بیشتر بازیافتی آن‌که بسیار سودمندتر است، درآمد به مراتب بیشتری را ‏کسب کرده و سود بیشتری داشته باشند.‏»

300میلیون تومان سود فروش ضایعات کاغذ ‏

البته دلالان کاغذ، کاغذ را ارزان‌تر خریداری می‌کنند‏«تا آخر هفته خرید ندارم. تکلیف قیمت‌ها مشخص نیست. حدود دوماه پیش هر کیلو کارتن را 3500 ‏تومان و کاغذ را 4500 تومان از مردم هم می‌خریدم اما حالا قیمت‌ها حدود 2‌هزار تومان کمتر شده است. این ‏روزها هر کیلو کاغذ 2200 تومان و کارتن حدود 2‌هزار تومان قیمت می‌خورد». ‏

چند‌سال است که در کار خرید ضایعات کاغذ و کارتن است و می‌گوید روزی 100 تن خرید می‌کند اما ‏حالا منتظر است تا ببیند روند کاهشی قیمت‌ها تا کجا ادامه پیدا می‌کند. وقتی از او می‌پرسم که خرید‏وفروش ضایعات سودی هم دارد، پاسخ می‌دهد: «اگر سود نداشت که کسی ضایعات خریدوفروش نمی‌‏کرد. البته اعدادی که برای سودش می‌گوید تعجب‌آور است. معمولا هر کیلو کاغذ را با 100 تومان سود در عمده‌فروشی‌های کاغذ می‌فروشم، حتی شده در برخی مواقع که تقاضا در ‏بازار نبوده، سودم به کیلویی 20 تومن هم رسیده است.» او البته تأکید می‌کند که سود کسب‌وکار من در ‏خریدوفروش حجم بالاست. یک ضرب و تقسیم ساده نشان می‌دهد که اگر مصطفی روزی 100 تن ‏کاغذ با سود 100 تومانی بفروشد، می‌تواند روزی 10‌میلیون تومان و ماهی حدود 300‌میلیون تومان ‏پول به جیب بزند. ‏

کتاب‌های سیاه و سفید گران‌تر از رنگی ‏

جالب است که بدانید این روزها کاغذهای یک‌رو سفید گران‌تر از کاغذهای دورو هستند، البته باید ‏منگنه یا پانچ نشده باشند. به گفته یکی از فعالان بازار درحال حاضر کاغذهای یک‌رو سفید که سالم ‏باشند، کیلویی 1500 تومان خریداری می‌شوند؛ درحالی‌ که قیمت کاغذهای دورو سیاه حدود 1200 ‏تومان است. به گفته موسوی، برخلاف آن‌چه تصور می‌شود، کتاب‌های درسی سیاه و سفید قیمت‌شان بالاتر از ‏کتاب‌هایی است که چاپ رنگی دارند. او در رابطه با چرایی این اختلاف قیمت می‌گوید: «پاک‌کردن ‏جوهر سیاه و سفید راحت‌تر و کم‌هزینه‌تر است، به همین دلیل بسیاری از شرکت‌های بازیافت به دنبال این ‏کتاب‌ها هستند.» ‏

تولید دستمال کاغذی از کاغذ باطله ‏

استفاده از خمیر روزنامه در مزارع پرورش قارچ و تولید دستمال کاغذی از کاغذ ‏باطله از دیگر مصارف کاغذهای باطله است، 45‌درصد مواد تشکیل‌دهنده دستمال کاغذی را کاغذ باطله و 55‌درصد دیگر را یک ‏ماده وارداتی تشکیل می‌دهد. ‏

اما مگر روزنامه و کاغذ باطله چه کاربردهایی دارد؟ این موضوع را از یک دکه‌دار دیگر می‌پرسم و ‏او می‌گوید: «اولین مصرف روزنامه باطله برای اسباب‌کشی جهت کاغذ پیچ‌کردن ظروف و لوازم ‏شکستنی است‎. ‎شیشه پاک‌کردن مصرف رایج و همگانی روزنامه بازیافتی است و از دیگر موارد ‏مصرف، می‌توان به استفاده از کاغذ باطله در انتهای سبدهای میوه برای چیدن انواع میوه‌های آبدار ‏اشاره کرد. بعضا سبزی‌فروشی‌ها نیز از روزنامه باطله استفاده می‌کنند‎، اما مصارف کاغذهای باطله به ‏اینجا ختم نمی‌شود. استفاده از خمیر روزنامه در مزارع پرورش قارچ و تولید دستمال کاغذی از کاغذ ‏باطله از دیگر مصارف کاغذهای باطله است.» به گفته موسوی، یکی از فعالان بازار خریدوفروش ‏ضایعات کاغذ، 45‌درصد مواد تشکیل‌دهنده دستمال کاغذی را کاغذ باطله و 55‌درصد دیگر را یک ‏ماده وارداتی تشکیل می‌دهد. ‏

هر ایرانی سالانه 13کیلو کاغذ مصرف می‌کند

‏جالب است بدانید فعالان محیط‌زیست می‌گویند بازیافت هر تن کاغذ می‌‌تواند زمینه اشتغال برای ‏پنج نفر را فراهم کند. به کمک بازیافت کاغذ، میزان انرژی مورد نیاز به یک‌چهارم و آب مورد نیاز به ‏یک‌صدم کاهش می‌‌یابد. برای تهیه هر تن کاغذ از چوب ۴۴۰‌هزار لیتر آب مصرف می‌‌شود؛ در‏حالی که برای تهیه آن از کاغذ باطله‌ هزار و ۸۰۰ لیتر آب کافی است‎.‎

تهیه کاغذ از کاغذهای بازیافتی ۳۰ تا ۵۵‌درصد انرژی کمتری نیاز دارد و ۹۵‌درصد آلودگی کمتری ‏ایجاد می‌کند، همین‌طور به کمک بازیافت ۲۵‌درصد از کاغذهای موجود در زباله‌های شهری می‌‌توان ‏سالانه از قطع یک‌میلیون و ۷۰۰‌هزار درخت جلوگیری کرد‎.‎

براساس آمار، هر ایرانی سالانه ۱۳کیلوگرم کاغذ مصرف می‌کند. برای تولید هر تن کاغذ باید ۱۷ اصله درخت را قطع کنیم که هر درخت به‌طور ‏متوسط قادر است سالانه ۶ کیلوگرم دی‌اکسید کربن را به اکسیژن تبدیل کند. ولی با استفاده از بازیافت ‏کاغذ، نیاز به قطع درخت در حدود یک‌چهارم کاهش می‌یابد. علاوه بر این، در فرآیند تولید کاغذ از ‏الیاف گیاهی درختان، ۴۰۰‌هزار لیتر آب و ۴‌هزار کیلووات برق مصرف می‌شود‎.‎

برای تولید هر تن کاغذ، ۲ تن چوب و برای تولید هر تن خمیر کاغذ سفید از چوب، ۶ مترمکعب چوب ‏جنگلی نیاز است. سالانه حدود ۱۵۰‌هزار تن کاغذ درکشور تولید می‌شود که معادل ۳۷۰ هزار متر‏مکعب چوب یا رویش سالانه ۴۵۷هزار هکتار جنگل است. در چند دهه گذشته، جنگل‌های کشور از ‏حدود ۱۸‌میلیون هکتار به ۲/۱۴‌میلیون هکتار کاهش یافته است.‏

ممکن است به این مطالب نیز علاقه‌مند باشید

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.