حضور آگاهانه در جنگ با زلزله

دانستنی‌هایی برای قبل، حین و بعد از وقوع زلزله ‏

فرار نکنید؛ بیشتر افراد هنگام فرار و خروج از ساختمان به‌واسطه ریزش دیوارها و سقف، شکستن ‏شیشه‌ها‌ و سقوط اجسام آسیب می‌بینند. تنها درصورتی‌که در طبقه همکف ساختمان نزدیک در ‏خروجی یا در خانه‌های خشتی و گلی روستایی بودید، دست‌ها و بازوهای خود را روی سر و گردن ‏قرار دهید، سریع خارج شوید و به فضای باز به ‌دور از ساختمان‌ها و هر آنچه احتمال ریزش دارد بروید.‏

بسیاری از نقاط کشور ما در معرض خطر وقوع زلزله است. زمین‌لرزه یا زلزله به مفهوم ‏جابه‌جایی ناگهانی زمین به علت آزاد شدن ناگهانی فشاری است که مدت‌های مدید در سنگ‌های ‏پوسته زمین تراکم پیداکرده است. قشر کره زمین از صفحات زمینی (تکتونیک) عظیمی تشکیل‌شده ‏است، این صفحات به‌آرامی روی‌هم، در کنار هم و در زیر همدیگر حرکت می‌کنند. در برخی مواقع ‏این صفحات به همدیگر قفل‌شده و قادر به تخلیه انرژی متراکم نیستند. وقتی‌ این انرژی متراکم ‏به‌اندازه کافی زیاد شود، صفحات از همدیگر جدا می‌شود. اگر این روند در مناطق مسکونی روی ‏بدهد، بسته به میزان انرژی آزاد شده (بزرگای) منجر به بروز تلفات انسانی و خسارات مالی خواهد ‏شد. با دانش فعلی بشر، زمان و مکان وقوع زلزله و بزرگای آن قابل پیش‌بینی نیست اما اگر ‏تمهیدات لازم برای آمادگی در برابر زلزله رعایت شود، میزان تلفات و خسارات ناشی از وقوع آن ‏کاهش پیدا می‌کند. در این گزارش برخی از این موارد را با هم مرور می‌کنیم.‏

اقداماتی که باید قبل از وقوع زمین‌لرزه انجام داد:  ‏

هنگام ساخت‌وساز، لازم است آیین‌نامه طراحی ساختمان‌ها در برابر زلزله (استاندارد ۲۸۰۰) ‏رعایت شود.‏
هنگامی که می‌خواهید خانه‌ای بخرید یا اجاره کنید؛ نقشه سازه و تأسیسات را از مالک دریافت کنید.
بهتر است برای جبران و کاهش خسارات ناشی از وقوع زلزله محل سکونت بیمه شود.‏
عیوب سیم‌کشی ساختمان‌، نشت لوله‌های گاز و ‌ترکیدگی لوله‌های آب و فاضلاب را رفع کنید و برای ‏این کار حتما از متخصص کمک بگیرید.‏
راه‌های ورودی و خروجی، راه‌پله‌ها و راهرو‌ها را از وسایلی که ممکن است براثر وقوع زلزله سقوط ‏کنند و مسیر خروجی را در مواقع اضطراری ببندند، خالی یا در جای خود محکم کنید.‏
آبگرمکن‌، یخچال‌، فریزر، اجاق گاز و اشیای بلند و بسیار سنگین ‌را با بست یا تسمه‌های مناسب، به ‏کف و دیوار منزل محکم کنید. همچنین کمد لباس، قفسه‌ها، بوفه‌ها، آینه‌ها و تابلوهای دیواری منزل ‏را نیز در جای خود محکم کنید.‏
لوسترها و روشنایی‌ها را در جای خود محکم کنید.‏

اقدامات قبل از وقوع زلزله:

*مکان‌های پرخطر ساختمان را از قبیل کنار شیشه، پنجره، در‌های خروجی، دیوارهای خارجی و… ‏با مشارکت اعضای خانواده شناسایی کنید و هنگام شروع لرزش‌ها فورا از این مکان‌ها دور شوید.‏

*برای تأمین نیاز حداقل سه روز اعضای خانواده کیف شرایط اضطراری را آماده کنید.

*محل‌های کم خطر را در هر اتاق مشخص کنید‌.

از شیشه‌های سکوریت یا لایه‌های ایمنی و برچسب‌های مخصوص شیشه برای پنجره‌ها استفاده کنید. ‏
اشیا و ملزوماتی که در خارج از ساختمان قرار دارند مانند کولرها، لوله‌های دودکش، گلدان‌ها و… را در جای خود محکم کنید و آنها را در مکان‌هایی قرار دهید که خطر سقوط نداشته باشند.‏
محل‌های کم خطر را در هر اتاق‌، مشخص کنید‌.
مکان‌های پرخطر ساختمان را از قبیل کنار شیشه، پنجره، در‌های خروجی، دیوارهای خارجی و… ‏با مشارکت اعضای خانواده شناسایی کنید و هنگام شروع لرزش‌ها فورا از این مکان‌ها دور شوید.‏
بعد از زلزله ممکن است سیستم‌های ارتباطی دچار اختلال شود و امکان ارتباط وجود نداشته باشد. ‏بنابراین با افراد خانواده قرار بگذارید که اگر هنگام وقوع زلزله، بیرون از خانه بودید؛ کجا همدیگر ‏را پیدا کنید.
کیف شرایط اضطراری (شامل جعبه کمک‌های اولیه، مقداری پول نقد، کپی کارت شناسایی اعضای ‏خانواده و اسناد مهم، آب بسته‌بندی شده، غذای خشک و فاسد نشدنی، رادیوی باتری خور با باتری ‏اضافه، چراغ قوه با باتری اضافه، مقداری طناب، کنسرو بازکن، سوت، وسایل بهداشت شخصی، ‏لباس مناسب، کفش، زیرانداز پلاستیکی، داروهای مورد نیاز بیماران در خانواده و…) را برای ‏شرایطی که مجبور به ترک منزل بودید؛ تهیه کنید و برای تأمین حداقل نیاز سه روز اعضای خانواده ‏تجهیز و در دسترس قرار دهید.‏
برای تأمین نیاز حداقل سه روز اعضای خانواده کیف شرایط اضطراری را تجهیزکنید و به صورت ‏دوره‌ای به تاریخ انقضای مواد خوراکی، داروها و… توجه و اقلام داخل آن را با اقلام تاریخ‌دار ‏جایگزین کنید.‏
همه اعضای خانواده لازم است محل قرار گرفتن کنتورهای آب، گاز و برق ساختمان را بدانند و ‏نحوه قطع کردن آنها را یاد بگیرند تا در شرایط اضطراری نسبت به قطع آنها اقدام کنند.‏

دانستنی‌های زمان وقوع زلزله:  ‏

اگر در داخل منزل یا فضای بسته بودید

فرار نکنید؛ بیشتر افراد هنگام فرار و خروج از ساختمان به‌واسطه ریزش دیوارها و سقف، شکستن ‏شیشه‌ها‌ و سقوط اجسام آسیب می‌بینند.
برای آنکه خودتان را در برابر اشیای پرتاب شده در فضای منزل محافظت کنید؛ با دست‌ها و ‏بازوان خود، سر و گردن‌تان را بپوشانید.‏
اگر در نزدیکی شما میز یا نیمکت مستحکمی بود به زیر آن بروید، روی یک زانو بنشینید و ‏پایه‌های میز را با دو دست محکم بگیرید وگرنه کنار ستون اصلی یا کنار یا گوشه یکی از دیوارهای ‏داخلی منزل روی یک زانو بنشینید.
در صورت نبود مکان مناسبی برای پناهگیری از اشیای شیشه‌ای‌، پنجره‌ها‌، درهای خروجی و ‏دیوارهای خارجی و هر چیزی که احتمال سقوط دارد‌ فاصله بگیرید و با کمک دست و بازوها از سر ‏و گردن خود محافظت کنید.‏
اگر در راه‌پله‌ها بودید به‌هیچ‌وجه به نرده‌های کنار پله تکیه ندهید، کنار دیوار داخلی به‌ دور از ‏پنجره‌ها و شیشه‌ها روی پله بنشینید و دست‌ها و بازوهای خود را برای محافظت روی سر و گردن ‏قرار دهید و منتظر بمانید تا لرزش‌ها تمام شود.‏
اگر در رختخواب بودید‌، همان‌جا بمانید و به سمت چپ بدن بچرخید، پاها را به‌صورت جنینی به ‏داخل بدن جمع کنید، یکدست را زیر سر قرار دهید و با دست دیگر با بالش از سر و گردن محافظت ‏کنید ‌طوری که به‌راحتی بتوانید نفس بکشید؛ اما اگر رختخواب زیر اشیایی مانند لوستر قرار ‏دارد، ‌فورا جابه‌جا شوید و به محلی کم‌خطر پناه ببرید.‏
اگر در فروشگاه‌ها و مراکز خرید بودید، به سمت در‌های خروجی هجوم نبرید، از دویدن، ازدحام ‏و فشار آوردن به جمعیت مقابل خود خودداری کنید، از قفسه‌ها و هر شیئی که احتمال سقوط دارد ‏فاصله بگیرید، با کمک دست و بازوها از سر و گردن خود محافظت کنید و زمانی که لرزش‌ها پایان ‏یافت محل را با حفظ آرامش ترک کنید.‏
اگر در سینما یا ورزشگاه یا مکان‌های مشابه بودید، به سمت درهای خروجی هجوم نبرید، از ‏دویدن، ازدحام و فشار آوردن به دیگر افراد خودداری کنید، روی صندلی‌ای که نشسته‌اید، سرخود را ‏بین زانوها ببرید، دست‌ها و بازوهای خود را روی سرو گردن قرار دهید و تا اتمام لرزش‌ها صبر ‏کنید، زمانی که لرزش‌ها پایان یافت محل را با حفظ آرامش ترک کنید.‏
برای پناهگیری، در چارچوب درها قرار نگیرید چون چارچوب درها نمی‌توانند از شما در مقابل ‏اشیای پرتاب شده در فضای خانه یا اشیائی که سقوط می‌کنند، محافظت کنند. به علاوه، معلوم ‏نیست که بتوانید در حالت ایستاده در چارچوب در، تعادل خود را حفظ کنید.‏
مجددا تأکید می‌شود تا اتمام لرزش‌ها در داخل منزل بمانید. بیشترین صدمات هنگام زلزله، زمانی ‏روی می‌دهند که افراد، هنگام ورود یا خروج در معرض خطر سقوط اشیا قرار می‌گیرند.‏
به هیچ وجه از آسانسور استفاده نکنید. اگر داخل آسانسور بودید سریعا در اولین توقف، از آن خارج ‏شوید.‏

اگر در فضای باز بودید ‏

در فضای باز بمانید. بیشترین خطر در بیرون ساختمان‌ها، در در‌های خروجی و در کنار دیوارهای ‏خارجی وجود دارد. بیشتر مصدومیت‌های ناشی از زلزله به علت ریزش دیوارها، شکستن و خرد ‏شدن شیشه و سقوط اجسام رخ می‌دهد.‏
از ‌ورود به داخل ساختمان‌ها و نزدیک شدن به ‌تیرک‌های برق و تلفن خودداری کنید.‏
از خیابان‌ها و کوچه‌های تنگ و باریک به‌سرعت خارج شوید، از دیوارها، ساختمان‌ها، کابل‌های ‏برق، دودکش و هر چیزی که ممکن است سقوط کند فاصله بگیرید و به فضاهای باز بروید، بر روی ‏یک زانو بنشینید، کف دستان خود را برای حفظ تعادل روی زمین قرار دهید و تا اتمام لرزش‌ها ‏مراقب وضع اطراف خود باشید.‏
از پل‌های عابر پیاده و پل‌های هوایی ماشین‌رو دور شوید.‏
اگر در نواحی ساحلی بودید، ساحل را فورا ترک کنید.‏

دانستنی‌های بعد از وقع زلزله

باید آماده ‌لرزش‌های بعدی باشید. ‌این لرزش‌ها ممکن است آن‌قدر قوی باشد که به ساختمان‌های ‏بدون استحکام آسیب وارد کند.
به دلیل احتمال ناایمن شدن ساختمان، نخستین اقدام بعد از اتمام لرزش‌ها، بستن شیر اصلی گاز، قطع ‏کردن جریان برق و خروج از ساختمان است.‏
به یاری افرادی که ممکن است به کمک خاصی نیاز داشته باشند به‌ویژه بچه‌ها، سالخوردگان و ‏معلولان بروید و به آنها در برقراری ارتباط با نیروهای امدادی، تأمین سرپناه موقت، پوشاک، آب و ‏غذا و … یاری برسانید.‏
از ‌نزدیک شدن به نواحی آسیب‌دید‌ه دوری کنید، مگر آنکه ‌پلیس‌، مأموران آتش‌نشانی یا سازمان‌های ‏امدادی به کمک نیاز داشته باشند.‏
از تجمع در خیابان‌ها خودداری کنید و مسیرها را برای عبور و مرور وسایل نقلیه امدادی باز ‏بگذارید.‏
در صورت نیاز و آشنایی با کمک‌های اولیه، اقدامات اولیه را برای مصدومان انجام دهید. در ‏صورت احتمال آسیب به ستون فقرات مصدومان از جابه‌جا کردن آنان یا بیرون کشیدن از زیر آوار ‏بدون بی‌حرکت‌سازی و فیکس کردن‌شان خودداری کنید. افراد با جراحت‌های شدید را حرکت ندهید ‏مگر اینکه در معرض خطر جدی ناشی از جراحت‌های بعدی باشند.‏
به شایعات توجه نکنید و اطلاعات لازم را از منابع محلی موثق و رادیو دریافت کنید.‏
هنگام مراجعه به منزل پس از وقوع زلزله، از روشن کردن کبریت، فندک و زدن کلید برق ‏خودداری کنید و پس از اطمینان از عدم نشت گاز و رعایت اقدامات احتیاطی مانند باز کردن پنجره‌ها، ‏کنترل لوله‌های گاز از نظر شکستگی یا داشتن نشتی، فقدان استشمام بوی گاز نسبت به زدن کلید و ‏روشن کردن لامپ، اقدام کنید.
تا اتمام پس‌لرزه‌ها شب‌ها یک نفر در منزل بیدار و هوشیار باشد.‏
در صورت وجود آسیب و شکاف در سقف، دودکش‌ها، دیوارها و دیگر قسمت‌های ساختمان با ‏کارشناس مشورت کنید.‏
صدمات وارده به سیستم برق و خطوط آب و فاضلاب ساختمان را بررسی کنید؛ در صورت مشاهده ‏جرقه، یا استشمام بوی سیم سوخته و… به‌سرعت فیوز کنتور برق را قطع و نسبت به رفع عیوب ‏احتمالی با کمک متخصص اقدام کنید.‏

ممکن است به این مطالب نیز علاقه‌مند باشید

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.